Kwijtschelding van de conserverende aanslag op uw aanmerkelijk belang krijgt u niet meer door simpelweg tien jaar te wachten, als u op of na 15 september 2015 bent geëmigreerd. De aanslag vervalt dan alleen geheel of gedeeltelijk bij een waardedaling, buitenlandse belasting of een te hoge heffing bij verkoop, bij dividend en bij terugkeer naar Nederland. Voor pensioen en lijfrente bestaat de kwijtschelding na tien jaar nog wel.
Wie met een eigen bv vertrekt, krijgt een aanslag die vaststaat maar niet direct hoeft te worden betaald. Wanneer die aanslag verdwijnt, verschilt per soort aanslag en per vertrekdatum. Hoe de conserverende aanslag zelf ontstaat en hoe het uitstel werkt, leest u in Conserverende aanslag bij emigratie: uitstel en kwijtschelding. Deze bijdrage gaat over het einde: wanneer de aanslag wel en niet wordt kwijtgescholden of verminderd.
In het kort
- Vertrokken op of na 15 september 2015, 15.15 uur: het uitstel voor de aanslag op uw aanmerkelijk belang loopt voor onbepaalde tijd en eindigt niet met kwijtschelding na tien jaar.
- Vertrokken daarvoor: het oude recht blijft gelden, met kwijtschelding na tien jaar op schriftelijk verzoek.
- Bij verkoop wordt kwijtgescholden voor een waardedaling na vertrek, voor buitenlandse belasting als het verdrag de heffing aan uw woonland toewijst, en voor zover de aanslag hoger is dan de belasting bij wonen in Nederland.
- Voor pensioen en lijfrente geldt de tienjaarstermijn nog, mits u in die periode niet afkoopt of een andere verboden handeling verricht.
- Bij terugkeer naar Nederland wordt de aanslag op uw aandelen verminderd met het deel waarvoor nog uitstel loopt.
Staat er een conserverende aanslag open, of vertrekt u binnenkort? Het emigratiememorandum brengt in kaart wat er van uw conserverende aanslag overblijft: het uitstel, de kwijtscheldingsgronden bij verkoop en dividend, pensioen en lijfrente, en het verdrag met uw woonland. Daarna begeleiden wij het traject, tot en met de verzoeken aan de ontvanger en de aangiften.
Emigratiememorandum voor de dga: vanaf EUR 3.500 excl. btw (EUR 4.235 incl. btw), vaste prijs vooraf. Emigratie van de dga →
Stel uw vraag per e-mailVertrouwelijk. Vaste prijs vooraf. Advies en uitvoering uit één hand. Aangesloten bij het Register Belastingadviseurs.
Wanneer wordt een conserverende aanslag kwijtgescholden?
Een conserverende aanslag op uw aandelen wordt alleen nog kwijtgescholden of verminderd bij een verkoop met waardedaling, buitenlandse belasting of een te hoge heffing, bij dividend, bij terugkeer naar Nederland en, als u vóór 15 september 2015 vertrok, na tien jaar; een aanslag op pensioen of lijfrente wordt na tien jaar kwijtgescholden als u in die periode niet afkoopt.
Kwijtschelding komt in de regel niet vanzelf: de ontvanger verleent haar op schriftelijk verzoek (artikel 4, eerste lid, Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990). Wie een grond heeft maar niets vraagt, betaalt mogelijk meer dan nodig.
Wat is te conserveren inkomen?
Te conserveren inkomen is het inkomen waarover bij vertrek wel belasting wordt berekend, maar waarvoor een afzonderlijke conserverende aanslag wordt opgelegd in plaats van een direct te betalen aanslag. De wet somt die bestanddelen limitatief op (artikel 2.8, tweede lid, Wet IB 2001). Het gaat onder meer om de fictieve vervreemding van uw aanmerkelijk belang bij emigratie (artikel 4.16, eerste lid, onderdeel h), uw pensioenaanspraken (artikel 3.83) en lijfrenten waarvoor u premieaftrek had (artikel 3.136).
Voor de kwijtschelding telt vooral het onderscheid tussen aandelen enerzijds en pensioen en lijfrente anderzijds. Het uitstel voor de aandelen staat in artikel 25, achtste lid, Invorderingswet 1990, dat voor pensioen en lijfrente in het vijfde lid, elk met eigen kwijtscheldingsgronden in artikel 26. Een emigrant met een bv en een lijfrentepolis heeft dus twee aanslagen met een verschillende afloop.
Vervalt de conserverende aanslag na 10 jaar?
Voor uw aanmerkelijk belang niet, als u op of na 15 september 2015, 15.15 uur bent geëmigreerd: het uitstel van betaling wordt dan verleend voor onbepaalde tijd (artikel 2, vijfde lid, Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990) en de wet kent geen kwijtschelding meer wegens tijdsverloop. De afschaffing is ingevoerd met het Belastingplan 2016 (Stb. 2015, 538), met terugwerkende kracht tot dat tijdstip.
Het misverstand dat de aanslag na tien jaar verdwijnt, is hardnekkig, omdat het tot 2015 klopte en nog steeds klopt voor pensioen en lijfrente. Voor wie recent is vertrokken, is het een dure vergissing. Bij een meerwaarde van één miljoen euro voor één aandeelhouder bedraagt de conserverende aanslag met de box 2-tarieven van 2026 ruim 305.000 euro. Wie in 2026 vertrekt en daarom wacht tot 2036 met verkopen of uitkeren, ziet de claim dan onverminderd openstaan. Elke latere verkoop of uitkering maakt er alsnog een deel van invorderbaar, ook na twintig of dertig jaar.
Geldt de oude kwijtschelding na tien jaar nog voor wie vóór 15 september 2015 vertrok?
Ja, voor aanslagen die zijn opgelegd naar aanleiding van een emigratie vóór 15 september 2015, 15.15 uur blijven het achtste lid van artikel 25 en het tweede lid van artikel 26 Invorderingswet 1990 gelden zoals zij op 14 september 2015 luidden (artikel 70ea, eerste lid, Invorderingswet 1990). Onder die oude tekst liep het uitstel tot het begin van het tiende jaar na afloop van het kalenderjaar waarop de aanslag betrekking had, en kon het openstaande bedrag daarna worden kwijtgescholden.
Voor iedere emigratie onder het oude regime is die termijn inmiddels verstreken. De kwijtschelding volgt op schriftelijk verzoek. Staat zo'n oude aanslag in uw administratie nog open, dan is het zaak dat verzoek alsnog in te dienen, met de stukken waaruit blijkt dat zich in de tienjaarsperiode geen grond voor beëindiging van het uitstel heeft voorgedaan.
Welke kwijtschelding krijgt u als u uw aandelen na vertrek verkoopt?
Bij een verkoop na vertrek eindigt het uitstel voor de verkochte aandelen, maar wordt op drie gronden kwijtgescholden (artikel 26, vijfde lid, Invorderingswet 1990). Is de waarde van de aandelen sinds uw vertrek gedaald, anders dan door uitkeringen of terugbetaling van kapitaal, dan wordt kwijtgescholden tot die waardedaling maal het box 2-tarief: in 2026 24,5 procent tot en met 68.843 euro en 31 procent daarboven. Wijst het belastingverdrag de heffing over de verkoopwinst toe aan uw nieuwe woonland, dan wordt kwijtgescholden tot de belasting die daar feitelijk over de verkoop is geheven. En is de conserverende aanslag hoger dan de belasting die u bij een verkoop als inwoner van Nederland zou hebben betaald, dan wordt het verschil kwijtgescholden.
De waardedalingsregel geldt voor elk woonland, binnen en buiten de Europese Unie; de wettekst kent geen geografische beperking. Alleen de derde grond, de te hoge heffing, wordt zonder verzoek verleend als u op het moment van verkoop in een lidstaat van de EU of in Noorwegen, IJsland of Liechtenstein woont (artikel 4, tweede lid, Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990). Voor de waardedaling en de buitenlandse belasting moet u ook binnen de EU zelf een verzoek doen, met een onderbouwing van de waarde. Alle kwijtschelding samen kan nooit hoger zijn dan het bedrag waarvoor nog uitstel liep.
Wat levert dividend na vertrek op aan kwijtschelding?
Bij dividend wordt een deel van de aanslag invorderbaar, maar kan de ontvanger kwijtschelden tot het bedrag van de Nederlandse dividendbelasting op die uitkering, of de Nederlandse inkomstenbelasting daarover als die hoger is (artikel 26, vierde lid, Invorderingswet 1990). Invorderbaar wordt het uitgekeerde bedrag maal het box 2-tarief, verminderd met de in Nederland verschuldigde dividend- of inkomstenbelasting en de belasting die in het buitenland over het dividend feitelijk is geheven (artikel 25, achtste lid, onderdeel b).
Per saldo lost u met ieder dividend een deel van de claim af. Een uitgewerkt voorbeeld staat in Dividend uitkeren na emigratie: wat heft Nederland nog?
Wordt de conserverende aanslag op pensioen en lijfrente na tien jaar kwijtgescholden?
Ja, voor pensioen en lijfrente bestaat de kwijtschelding na tien jaar nog: het uitstel loopt tot uiterlijk het begin van het tiende jaar na afloop van het kalenderjaar waarop de aanslag betrekking heeft, en het dan nog openstaande bedrag kan worden kwijtgescholden (artikel 25, vijfde lid, en artikel 26, tweede lid, Invorderingswet 1990). Ook die kwijtschelding volgt op schriftelijk verzoek.
Het uitstel eindigt eerder bij een verboden handeling, zoals afkoop of een andere handeling die niet past bij een oudedagsvoorziening (artikel 25, vijfde lid, slotzin, met verwijzing naar artikel 19b Wet LB 1964 en de artikelen 3.133 en 3.135 Wet IB 2001). Dan kan alsnog kwijtschelding volgen voor zover de belasting hoger is dan wanneer u in Nederland had gewoond, of voor zover het verdrag de handeling niet in Nederland belastbaar maakt (artikel 26, derde lid). Wat dit voor de uitkeringen en een eventuele afkoop betekent, leest u in Pensioen bij emigratie: aanslag, afkoop en verdrag.
Vervalt de conserverende aanslag als u terugkeert naar Nederland?
Voor uw aanmerkelijk belang wordt de aanslag bij terugkeer verminderd met het deel van de belasting waarvoor dan nog uitstel loopt (artikel 16, vijfde lid, Uitvoeringsbesluit inkomstenbelasting 2001). Wat u al heeft betaald, bijvoorbeeld na een dividenduitkering, krijgt u niet terug; de wet houdt daar rekening mee via een hogere verkrijgingsprijs van de aandelen die u nog heeft.
Zorg dat de vermindering bij de terugkeer ook daadwerkelijk wordt vastgesteld, en controleer welke verkrijgingsprijs daarna voor uw aandelen geldt. Voor pensioen en lijfrente noemt de Invorderingswet terugkeer niet als grond om het uitstel te beëindigen of de aanslag te verminderen; het uitstel loopt dan in beginsel door en de tienjaarstermijn blijft de maatstaf. Wel kent de Wet IB 2001 voor pensioen en lijfrente enkele eigen verminderingsmogelijkheden, die per geval moeten worden beoordeeld. Wat er verder bij een terugkeer speelt, staat in Terugkeer naar Nederland na emigratie.
Wat gebeurt er met de conserverende aanslag bij overlijden?
Overlijden geldt voor uw aanmerkelijk belang als een vervreemding (artikel 4.16, eerste lid, onderdeel e, Wet IB 2001), zodat het uitstel in beginsel eindigt en de aanslag invorderbaar wordt (artikel 25, achtste lid, onderdeel a, Invorderingswet 1990). Op schriftelijk verzoek kan het uitstel worden voortgezet bij de overgang krachtens erfrecht of bij een verdeling van de nalatenschap binnen twee jaar na het overlijden (artikel 2, achtste lid, Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990).
Die voortzetting heeft een grens. Zij geldt niet voor het deel van de aanslag dat ook verschuldigd zou zijn geweest als zowel u als uw erfgenaam in Nederland had gewoond. Hoe groot dat deel is, verschilt per geval; een testament en de verdeling van de nalatenschap verdienen daarom aandacht. Voor pensioen en lijfrente staat overlijden niet als zodanig in de opsomming van artikel 25, vijfde lid; of het uitstel doorloopt, hangt af van wat er daarna met de aanspraak gebeurt.
Wat moet u jaarlijks doen om het uitstel te houden?
De ontvanger kan aan het uitstel voorwaarden verbinden, waaronder dat u jaarlijks met schriftelijke stukken aannemelijk maakt dat het uitstel kan doorlopen en jaarlijks uw actuele adres en werkelijke verblijfplaats doorgeeft (artikel 2, derde lid, Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990). Daarnaast moet u een verkoop, een uitkering van reserves of een terugbetaling van kapitaal onverwijld schriftelijk melden (elfde lid).
Wie daar niet aan voldoet, riskeert intrekking van het uitstel (twaalfde lid), waarna de hele aanslag invorderbaar wordt. Verhuist u van een land buiten de EU naar een lidstaat, dan stemt de ontvanger in met intrekking van de gestelde zekerheid (vierde lid).
Kerncijfers op een rij
| Onderwerp | Regel | Grondslag |
|---|---|---|
| Te conserveren inkomen | Onder meer aanmerkelijk belang bij emigratie, pensioen en lijfrente | Artikel 2.8, tweede lid, Wet IB 2001 |
| Uitstel aanmerkelijk belang | Voor onbepaalde tijd | Artikel 25, achtste lid, IW 1990; artikel 2, vijfde lid, Uitvoeringsregeling IW 1990 |
| Kwijtschelding na tien jaar, aanmerkelijk belang | Alleen bij emigratie vóór 15 september 2015, 15.15 uur | Artikel 70ea Invorderingswet 1990; Belastingplan 2016, Stb. 2015, 538 |
| Kwijtschelding bij verkoop | Waardedaling, buitenlandse belasting, te hoge heffing; maximaal het openstaande uitstel | Artikel 26, vijfde lid, IW 1990 |
| Kwijtschelding bij dividend | Tot de Nederlandse dividend- of inkomstenbelasting | Artikel 26, vierde lid, IW 1990 |
| Box 2-tarief 2026 | 24,5 procent tot en met 68.843 euro, 31 procent daarboven | Artikel 2.12 Wet IB 2001 |
| Pensioen en lijfrente | Uitstel tot het tiende jaar, daarna kwijtschelding | Artikel 25, vijfde lid, en artikel 26, tweede lid, IW 1990 |
| Verzoek | Schriftelijk; te hoge heffing bij verkoop zonder verzoek als u in de EU of EER woont | Artikel 4 Uitvoeringsregeling IW 1990 |
| Terugkeer | Vermindering met het deel waarvoor nog uitstel loopt | Artikel 16, vijfde lid, Uitvoeringsbesluit IB 2001 |
| Overlijden | Uitstel eindigt; voortzetting op verzoek mogelijk, met beperking | Artikel 4.16, eerste lid, onderdeel e, Wet IB 2001; artikel 2, achtste lid, Uitvoeringsregeling IW 1990 |
Veelgestelde vragen
Wordt de conserverende aanslag na tien jaar kwijtgescholden?
Voor uw aanmerkelijk belang alleen als u vóór 15 september 2015, 15.15 uur bent geëmigreerd. Wie daarna is vertrokken, houdt de aanslag voor onbepaalde tijd open. Voor pensioen en lijfrente geldt de kwijtschelding na tien jaar nog wel.
Moet ik zelf om kwijtschelding van de conserverende aanslag vragen?
In de regel wel: de ontvanger verleent kwijtschelding op schriftelijk verzoek. Alleen de kwijtschelding bij verkoop voor zover de aanslag hoger is dan de belasting bij wonen in Nederland, volgt zonder verzoek als u in de EU of EER woont.
Wat gebeurt er met de conserverende aanslag als mijn aandelen minder waard worden?
Bij verkoop wordt de aanslag kwijtgescholden tot de waardedaling sinds uw vertrek maal het box 2-tarief, voor zover de daling niet komt door uitkeringen of terugbetaling van kapitaal. Dat geldt voor elk woonland, ook buiten de EU, maar u moet erom verzoeken.
Vervalt de conserverende aanslag als ik terugkeer naar Nederland?
De aanslag op uw aandelen wordt verminderd met het deel waarvoor dan nog uitstel loopt. Wat u al heeft betaald, krijgt u niet terug, maar dat verhoogt de verkrijgingsprijs van uw aandelen. Voor pensioen en lijfrente loopt het uitstel in beginsel door tot de tienjaarstermijn.
Wat gebeurt er met de conserverende aanslag als ik overlijd?
Overlijden geldt als vervreemding van uw aandelen, zodat het uitstel eindigt. Uw erfgenamen kunnen binnen de grenzen van de regeling vragen het uitstel voort te zetten, maar niet voor het deel dat ook in een binnenlandse situatie belast zou zijn geweest.
Wat moet ik na emigratie jaarlijks doen om het uitstel te houden?
De ontvanger kan verlangen dat u jaarlijks met stukken aantoont dat het uitstel kan doorlopen en uw adres en werkelijke verblijfplaats doorgeeft. Een verkoop of uitkering meldt u direct. Wie dat nalaat, riskeert intrekking van het uitstel.
Waarom dit maatwerk is
Of en wanneer een conserverende aanslag vervalt, hangt af van uw vertrekdatum, de soort aanslag, uw woonland en wat er na vertrek met de aandelen gebeurt. De kwijtscheldingsgronden moeten worden ingeroepen en onderbouwd, en de keuze tussen verkoop, dividend of terugkeer en de regeling in het testament kan het verschil maken tussen volledige invordering en een ruime kwijtschelding.
Wij brengen de openstaande aanslagen en gronden in kaart, doen de verzoeken aan de ontvanger en verzorgen de jaarlijkse informatie voor het uitstel. Ook de aangiften van de bv en de buitenlandse belastingplicht in Nederland kunnen wij uitvoeren, naast uw huidige accountant of in zijn plaats.
Stand van wet- en regelgeving: november 2026.
De informatie op deze pagina is van algemene en informatieve aard en vormt geen fiscaal, juridisch of financieel advies. Bedragen en percentages gelden voor 2026 en kunnen wijzigen. Voor toepassing op uw specifieke situatie adviseren wij u graag persoonlijk.
Wilt u weten wat er van uw conserverende aanslag overblijft? Het emigratiememorandum zet uw openstaande aanslagen naast de kwijtscheldingsgronden: verkoop, dividend, terugkeer, overlijden en pensioen of lijfrente, met het verdrag van uw woonland. Daarna doen wij de verzoeken aan de ontvanger en verzorgen wij de jaarlijkse informatie voor het uitstel.
Emigratiememorandum voor de dga: vanaf EUR 3.500 excl. btw (EUR 4.235 incl. btw), vaste prijs vooraf. Emigratie van de dga →
Stel uw vraag per e-mailVertrouwelijk. Vaste prijs vooraf. Advies en uitvoering uit één hand. Aangesloten bij het Register Belastingadviseurs.