Bijgewerkt op 24 september 2026
Wie met pensioen naar het buitenland verhuist, betaalt over het pensioen in de regel belasting in het nieuwe woonland. Maar die hoofdregel kent zoveel uitzonderingen dat de uitkomst per pensioensoort en per verdrag moet worden vastgesteld. Een overheidspensioen blijft meestal in Nederland belast, sommige verdragen laten Nederland heffen boven een drempelbedrag, en zonder verdrag heft Nederland over pensioen dat met aftrek is opgebouwd. Daarnaast lopen de zorgbijdrage en de conserverende aanslag op pensioen mee.
Op deze pagina staat hoe de heffing over pensioen werkt bij wonen in het buitenland, waarom het type pensioen bepalend is, hoe u inhouding in Nederland voorkomt en wat er gebeurt bij afkoop. Voor het complete overzicht van een vertrek, zie Emigreren uit Nederland: de fiscale checklist →
In het kort
- Hoofdregel in de meeste verdragen: particulier pensioen en AOW worden belast in het woonland.
- Overheidspensioen wordt in de regel in Nederland belast, ook als u in het buitenland woont.
- Het verdrag met Duitsland laat Nederland heffen als private pensioenen en AOW samen meer dan 15.000 euro per jaar bedragen; het verdrag met België kent onder voorwaarden een drempel van 25.000 euro.
- Zonder verdrag heft Nederland over pensioen waarvoor in Nederland premieaftrek is genoten (artikel 7.2 Wet IB 2001).
- Bij emigratie wordt het pensioen geconserveerd; afkoop in het buitenland maakt die aanslag invorderbaar.
Emigreert u, of bent u net vertrokken? De emigratie fiscale check brengt uw vertrek in kaart: conserverende aanslag, woning, pensioen, box 3 en het belastingverdrag met uw nieuwe woonland. Voor dga's begeleiden wij daarna het hele traject, tot en met het M-biljet en de aangiften na vertrek.
Emigratie fiscale check binnen vijf werkdagen: EUR 695 excl. btw (EUR 840,95 incl. btw). Emigratie van de dga →
Stel uw vraag per e-mailVertrouwelijk. Vaste prijs vooraf. Advies en uitvoering uit één hand. Aangesloten bij het Register Belastingadviseurs.
Welk land mag uw pensioen belasten?
De meeste Nederlandse belastingverdragen volgen het OESO-modelverdrag, dat pensioenen en lijfrenten toewijst aan het woonland. Woont u in Spanje, Portugal of Frankrijk en ontvangt u een pensioen van een Nederlands pensioenfonds, dan heft in beginsel het nieuwe woonland. Voor de AOW, een socialezekerheidsuitkering, geldt in de meeste verdragen dezelfde hoofdregel.
Zonder verdrag ligt het anders. Woont u in een land waarmee Nederland geen belastingverdrag heeft, dan blijft Nederland als bronstaat heffen over periodieke uitkeringen voor zover de premies in Nederland als aftrekpost in aanmerking zijn genomen (artikel 7.2, tweede lid, Wet IB 2001). De aan- of afwezigheid van een verdrag en de precieze tekst ervan zijn dus het eerste wat u vaststelt.
Waarom is het type pensioen bepalend?
Niet elk pensioen wordt hetzelfde behandeld. Pensioen dat is opgebouwd in overheidsdienst wordt in de meeste verdragen exclusief in de bronstaat belast, dus in Nederland, ongeacht waar u woont. Wie zowel bij de overheid als in het bedrijfsleven heeft gewerkt, kan dus een deel in Nederland en een deel in het woonland betalen.
Daarnaast bevatten nieuwere verdragen drempelbepalingen. Het verdrag met Duitsland (artikel 17, tweede lid, van het verdrag van 2012) geeft Nederland een heffingsrecht zodra private pensioenen en socialezekerheidspensioenen, waaronder de AOW, samen meer dan 15.000 euro per jaar bedragen. Wordt die drempel overschreden, dan mag Nederland over het volledige brutobedrag heffen, met verrekening in Duitsland. Het verdrag met België (artikel 18, tweede lid) laat Nederland onder cumulatieve voorwaarden heffen over pensioen boven 25.000 euro per jaar, onder meer als de opbouw in Nederland fiscaal is gefaciliteerd. Wie meerdere uitkeringen ontvangt, AOW, bedrijfspensioen, overheidspensioen en lijfrente, krijgt dus per stroom een eigen antwoord. Woont u in Nederland en ontvangt u een pensioen uit het buitenland dat nooit is aangegeven, lees dan Buitenlands pensioen niet aangegeven.
Hoe voorkomt u inhouding in Nederland?
Wijst het verdrag het heffingsrecht aan uw woonland toe, dan wilt u voorkomen dat de Nederlandse pensioenuitvoerder toch loonbelasting inhoudt. Daarvoor vraagt u bij de Belastingdienst een vrijstelling van inhouding van loonbelasting en premie volksverzekeringen aan, op basis van het verdrag. De verklaring gaat naar het pensioenfonds of de verzekeraar, die dan niets meer inhoudt. De Belastingdienst kan de verklaring intrekken als later blijkt dat Nederland toch mag heffen.
Zonder die verklaring houdt de uitvoerder in, en moet u het teveel betaalde via een aangifte als buitenlands belastingplichtige terugvragen. Dat kost tijd en liquiditeit, en het risico op dubbele heffing is reëel als het woonland de Nederlandse inhouding niet verrekent.
Wat gebeurt er met uw pensioen bij vertrek?
Bij emigratie wordt de waarde in het economische verkeer van opgebouwde pensioenaanspraken geconserveerd (artikel 3.83, eerste lid, en artikel 2.8, tweede lid, Wet IB 2001). Staat het verdrag die heffing in de weg, dan wordt alleen het deel van de premies dat in aftrek is gebracht als negatieve uitgave in aanmerking genomen (artikel 3.136, derde lid, Wet IB 2001). Over die conserverende aanslag krijgt u uitstel van betaling tot uiterlijk het begin van het tiende jaar na het belastingjaar, waarna het restant kan worden kwijtgescholden.
Het uitstel eindigt als u in die periode het pensioen afkoopt, vervreemdt of op een andere manier gebruikt die de Nederlandse regels niet toestaan. Wie zijn pensioen in het buitenland wil laten uitbetalen als bedrag ineens of wil overdragen naar een buitenlandse regeling, moet de gevolgen daarom vooraf laten beoordelen.
Hoe loopt de zorgverzekering mee?
Woont u in een lidstaat van de EU of de EER, in Zwitserland of het Verenigd Koninkrijk en ontvangt u AOW of een Nederlands pensioen, dan bent u vaak verdragsgerechtigd: u bent in uw woonland verzekerd voor zorg, en betaalt daarvoor een verdragsbijdrage aan het CAK (artikel 69 Zorgverzekeringswet). De hoogte hangt af van de woonlandfactor, die de zorgkosten in uw woonland vergelijkt met die in Nederland en sinds 2023 ten hoogste 1 bedraagt.
Voor de netto-uitkomst van een verhuizing telt die bijdrage net zo zwaar als de belasting. Wie alleen de belastingtarieven vergelijkt, mist dit deel van de rekening.
Kerncijfers op een rij
| Onderwerp | Regel | Grondslag |
|---|---|---|
| Particulier pensioen en AOW, hoofdregel | Woonland | Artikel 18 OESO-modelverdrag |
| Overheidspensioen | In de regel Nederland | Verdragsartikel overheidsfuncties |
| Drempel verdrag Duitsland | Nederland heft als private pensioenen en AOW samen meer dan 15.000 euro bedragen | Artikel 17, tweede lid, verdrag Nederland-Duitsland 2012 |
| Drempel verdrag België | Nederland heft onder voorwaarden boven 25.000 euro | Artikel 18, tweede lid, verdrag Nederland-België |
| Zonder verdrag | Nederland heft over pensioen met premieaftrek | Artikel 7.2, tweede lid, Wet IB 2001 |
| Conserverende aanslag pensioen | Uitstel tot tiende jaar, daarna kwijtschelding mogelijk | Artikel 3.83 Wet IB 2001; artikelen 25 en 26 IW 1990 |
| Zorg bij wonen in EU, EER, Zwitserland of VK | Verdragsbijdrage CAK met woonlandfactor, maximaal 1 | Artikel 69 Zorgverzekeringswet |
Veelgestelde vragen
Betaal ik over mijn pensioen belasting in Nederland of in mijn nieuwe woonland?
In de meeste verdragen in het woonland. Overheidspensioen blijft in de regel in Nederland belast, en sommige verdragen laten Nederland heffen boven een drempelbedrag. Zonder verdrag heft Nederland over pensioen dat met premieaftrek is opgebouwd.
Waar wordt mijn AOW belast als ik in het buitenland woon?
In de meeste verdragen in het woonland. Het verdrag met Duitsland telt de AOW mee voor de drempel van 15.000 euro, waarboven Nederland mag heffen.
Hoe voorkom ik dat mijn pensioenfonds loonbelasting inhoudt?
Door bij de Belastingdienst een vrijstelling van inhouding aan te vragen op basis van het verdrag en die naar het pensioenfonds te sturen. Zonder die vrijstelling houdt het fonds in en moet u het teveel betaalde terugvragen.
Mag ik mijn pensioen na emigratie afkopen?
Afkoop maakt de conserverende aanslag over het pensioen invorderbaar en kan daarnaast in het woonland belast zijn. Laat de gevolgen vooraf doorrekenen.
Moet ik in het buitenland nog zorgpremie aan Nederland betalen?
Als u in de EU, EER, Zwitserland of het Verenigd Koninkrijk woont en AOW of een Nederlands pensioen ontvangt, betaalt u vaak een verdragsbijdrage aan het CAK. De hoogte hangt af van de woonlandfactor.
Waarom dit per situatie moet worden uitgezocht
Gepensioneerd wonen in het buitenland is geen kwestie van één regel. Het verdrag, het type pensioen, drempelbedragen, de vrijstelling van inhouding, de conserverende aanslag en de zorgbijdrage bepalen samen wat u netto overhoudt. Een verkeerde aanname kost jaarlijks geld en is achteraf lastig te herstellen.
Wij beoordelen elk pensioenbestanddeel onder het verdrag met uw nieuwe woonland, vragen de vrijstelling van inhouding aan, verzorgen het M-biljet en de aangiften daarna, en rekenen vooraf door wat de verhuizing netto betekent. Dat gebeurt in de emigratie fiscale check, voor een vaste prijs.
De informatie op deze pagina is van algemene en informatieve aard en vormt geen fiscaal of juridisch advies. Bedragen en percentages gelden voor 2026 en kunnen wijzigen. Voor toepassing op uw specifieke situatie adviseren wij u graag persoonlijk.
Emigreert u, of bent u net vertrokken? De emigratie fiscale check brengt uw vertrek in kaart: conserverende aanslag, woning, pensioen, box 3 en het belastingverdrag met uw nieuwe woonland. Voor dga's begeleiden wij daarna het hele traject, tot en met het M-biljet en de aangiften na vertrek.
Emigratie fiscale check binnen vijf werkdagen: EUR 695 excl. btw (EUR 840,95 incl. btw). Emigratie van de dga →
Stel uw vraag per e-mailVertrouwelijk. Vaste prijs vooraf. Advies en uitvoering uit één hand. Aangesloten bij het Register Belastingadviseurs.