Fiscale bedrijfswaardering: welke methode kiest u bij overdracht, emigratie of overlijden

Bijgewerkt op 24 september 2026

Bij schenking, vererving, verkoop binnen de familie en emigratie draait de belasting om één getal: de waarde van de aandelen in het economische verkeer. Een wettelijke rekenregel voor niet-beursgenoteerde aandelen bestaat niet; de methode moet passen bij het soort pakket en de onderneming. Wie een waardering zonder onderbouwing indient, laat de inspecteur de ruimte om zelf te waarderen, met een hogere aanslag of een discussie die jaren kan duren. Een verdedigbare waardering vooraf, zo nodig afgestemd met de Belastingdienst, voorkomt dat.

Op deze pagina staat welke maatstaf fiscaal geldt, welke methoden de rechtspraak accepteert, hoe de bedrijfsopvolgingsregeling de waarde beïnvloedt en hoe u zekerheid vooraf krijgt. Bij emigratie van de dga bepaalt de waarde direct de hoogte van de conserverende aanslag; zie Conserverende aanslag bij emigratie →

In het kort

  • Bij schenking en vererving geldt de waarde in het economische verkeer (artikel 21 Successiewet 1956).
  • Bij emigratie geldt dezelfde maatstaf, op het moment direct vóór vertrek (artikel 4.16, eerste lid, onderdeel h, Wet IB 2001).
  • De methode volgt het karakter van het pakket: intrinsieke waarde, rentabiliteitswaarde, rendementswaarde of discounted cash flow, vaak in combinatie.
  • Voor ondernemingsvermogen geldt voor de bedrijfsopvolgingsregeling de going-concernwaarde, met de liquidatiewaarde als ondergrens.
  • Met vooroverleg of een vaststellingsovereenkomst kunt u de waarde vooraf met de inspecteur afstemmen.

Wilt u weten hoe uw bv en uw eigen positie ervoor staan? De review fiscale positie bv en dga toetst gebruikelijk loon, dividend, box 2, excessief lenen en de structuur, met een rapportage en concrete aandachtspunten. De aangiften en de administratie kunnen wij daarna ook voor u verzorgen.

Review binnen vijf werkdagen: EUR 995 excl. btw. Review bv en dga →

Stel uw vraag per e-mail

Vertrouwelijk. Vaste prijs vooraf. Advies en uitvoering uit één hand. Aangesloten bij het Register Belastingadviseurs.

Welke waarde geldt fiscaal?

Voor de schenk- en erfbelasting worden aandelen gewaardeerd op de waarde in het economische verkeer (artikel 21 Successiewet 1956): de prijs die bij aanbieding ten verkoop op de meest geschikte wijze na de beste voorbereiding door de meestbiedende gegadigde zou zijn betaald. Bij emigratie van een aanmerkelijkbelanghouder geldt dezelfde maatstaf, op het tijdstip direct vóór het einde van de binnenlandse belastingplicht. Die waarde is dan tegelijk de nieuwe verkrijgingsprijs voor latere heffing.

Bij verkoop tussen verbonden partijen, bijvoorbeeld van ouder aan kind, toetst de inspecteur of de prijs zakelijk is. Wordt te weinig betaald, dan kan het verschil een schenking zijn. Bepalend is of niet-zakelijke overwegingen de prijs hebben beïnvloed. Ook dan is dus een onderbouwde waarde nodig. Dat geldt ook bij een echtscheiding, waar de waarde van de aandelen de verdeling bepaalt; zie Echtscheiding en de dga: wat gebeurt er fiscaal met de bv, de aandelen en het pensioen?.

Welke methoden worden geaccepteerd?

Voor niet-beursgenoteerde aandelen is waardering maatwerk. De rechtspraak laat de keuze van de methode in beginsel aan de belastingplichtige, maar het karakter van het pakket is bepalend:

  • Intrinsieke waarde staat voorop bij een meerderheidspakket in een vennootschap die vooral belegt, zoals een beleggings- of vastgoed-bv.
  • Rentabiliteitswaarde is het uitgangspunt bij aandelen die het karakter hebben van in de eigen onderneming gestoken kapitaal; de liquidatiewaarde is de ondergrens.
  • Rendementswaarde weegt zwaarder bij een minderheidspakket, omdat de aandeelhouder weinig invloed heeft op het dividendbeleid.
  • Discounted cash flow en combinatiemethoden worden in de praktijk steeds vaker gebruikt, vooral bij ondernemingen met voorspelbare kasstromen.

Bijkomende factoren kunnen de uitkomst bijstellen: de beperkte verhandelbaarheid door een blokkeringsregeling, latente belastingen op stille reserves, de positie in een samenwerkende groep en de afhankelijkheid van de dga. Een waardering die deze factoren benoemt en onderbouwt, houdt beter stand dan een enkel getal.

Wat betekent de bedrijfsopvolgingsregeling voor de waarde?

Bij schenking of vererving van ondernemingsvermogen kan de bedrijfsopvolgingsregeling (artikel 35b Successiewet 1956) een groot deel van de waarde vrijstellen. Daarvoor wordt het ondernemingsvermogen gewaardeerd op de going-concernwaarde, tenzij de liquidatiewaarde hoger is (artikel 21, twaalfde lid, Successiewet 1956). In 2026 is de going-concernwaarde tot 1.543.500 euro volledig vrijgesteld en daarboven voor 75 procent; het verschil tussen een hogere liquidatiewaarde en de going-concernwaarde is eveneens vrijgesteld.

De regeling kent strikte voorwaarden, waaronder een bezitstermijn aan de kant van de schenker of erflater, een voortzettingstermijn voor de verkrijger en een beperking van beleggingsvermogen tot vijf procent van het ondernemingsvermogen. Voor box 2 bestaat een vergelijkbare doorschuifregeling (artikelen 4.17a en 4.17c Wet IB 2001), waarbij de verkrijger onder meer binnenlands belastingplichtig moet zijn en bij schenking ten minste 21 jaar oud. Recente rechtspraak laat zien dat een uitbreiding van het belang kort voor de overdracht een nieuwe bezitstermijn laat lopen. De waardering en de toets aan de voorwaarden horen daarom samen.

Wat speelt er bij emigratie?

Bij emigratie van de dga bepaalt de waarde van de aandelen direct de conserverende aanslag. Een hoge waarde betekent een hogere aanslag, maar ook een hogere verkrijgingsprijs voor latere heffing in het nieuwe woonland, afhankelijk van het verdrag en het buitenlandse recht. Een te lage waarde kan later tot discussie leiden, bijvoorbeeld bij verkoop kort na vertrek. De doorschuifregeling van box 2 is bij emigratie niet beschikbaar, omdat de verkrijger binnenlands belastingplichtig moet zijn.

Hoe krijgt u zekerheid vooraf?

De inspecteur kan met u een vaststellingsovereenkomst sluiten over de waarde van de aandelen. In de praktijk is vooroverleg met de Belastingdienst de aangewezen weg om vooraf zekerheid te krijgen over de waarde en over de toepassing van de bedrijfsopvolgingsregeling. Bij emigratie is dat extra waardevol, omdat de conserverende aanslag direct aan de waarde op de vertrekdatum is gekoppeld en een latere discussie over die datum lastig te voeren is.

Kerncijfers op een rij

OnderwerpRegelGrondslag
Schenking en verervingWaarde in het economische verkeerArtikel 21 SW 1956
Emigratie aanmerkelijk belangWaarde in het economische verkeer direct vóór vertrekArtikel 4.16, eerste lid, onderdeel h, Wet IB 2001
Ondernemingsvermogen bij BORGoing-concernwaarde, minimaal liquidatiewaardeArtikel 21, twaalfde lid, SW 1956
BOR-vrijstelling 2026100 procent tot 1.543.500 euro, 75 procent daarbovenArtikel 35b SW 1956
Beleggingsvermogen in BORTot 5 procent van het ondernemingsvermogenArtikel 4.17a, zesde lid, Wet IB 2001
Doorschuifregeling box 2 bij schenkingVerkrijger binnenlands belastingplichtig en ten minste 21 jaarArtikel 4.17c Wet IB 2001

Veelgestelde vragen

Welke waarde hanteert de Belastingdienst voor aandelen in een familie-bv?

De waarde in het economische verkeer: wat een meestbiedende koper na de beste voorbereiding zou betalen. Voor ondernemingsvermogen onder de bedrijfsopvolgingsregeling geldt de going-concernwaarde, met de liquidatiewaarde als ondergrens.

Welke waarderingsmethode moet ik kiezen?

Dat hangt af van het pakket. Bij een beleggings-bv staat de intrinsieke waarde voorop, bij een werkmaatschappij de rentabiliteitswaarde, bij een minderheidspakket de rendementswaarde. Vaak is een combinatie het meest verdedigbaar.

Hoeveel is vrijgesteld onder de bedrijfsopvolgingsregeling?

In 2026 is de going-concernwaarde tot 1.543.500 euro volledig vrijgesteld en daarboven 75 procent, mits aan alle voorwaarden is voldaan.

Waarom is de waardering belangrijk bij emigratie?

Omdat de conserverende aanslag wordt berekend over de waarde van de aandelen op de vertrekdatum. Een onderbouwde waarde voorkomt later discussie over de hoogte van die aanslag.

Kan ik de waarde vooraf met de Belastingdienst afspreken?

Ja, via vooroverleg en zo nodig een vaststellingsovereenkomst. Dat geeft zekerheid over de waarde en over de toepassing van de bedrijfsopvolgingsregeling.

Waarom dit maatwerk is

Een waardering is geen rekensom maar een onderbouwde keuze: welke methode, welke normalisaties, welke kortingen en welke bijkomende factoren. De fiscale gevolgen, schenk- of erfbelasting, de bedrijfsopvolgingsregeling of de conserverende aanslag, hangen direct aan die keuze. Een goed onderbouwde waardering is daarom geen kostenpost maar een verzekering tegen discussie.

Wij stellen waarderingen op en verdedigen ze richting de Belastingdienst, in samenhang met de bedrijfsopvolgingsregeling, de doorschuifregeling en, bij emigratie, de conserverende aanslag. Wie eerst wil weten hoe zijn bv ervoor staat, kan beginnen met de review fiscale positie bv en dga.

De informatie op deze pagina is van algemene en informatieve aard en vormt geen fiscaal of juridisch advies. Bedragen en percentages gelden voor 2026 en kunnen wijzigen. Voor toepassing op uw specifieke situatie adviseren wij u graag persoonlijk.

Wilt u weten hoe uw bv en uw eigen positie ervoor staan? De review fiscale positie bv en dga toetst gebruikelijk loon, dividend, box 2, excessief lenen en de structuur, met een rapportage en concrete aandachtspunten. De aangiften en de administratie kunnen wij daarna ook voor u verzorgen.

Review binnen vijf werkdagen: EUR 995 excl. btw. Review bv en dga →

Stel uw vraag per e-mail

Vertrouwelijk. Vaste prijs vooraf. Advies en uitvoering uit één hand. Aangesloten bij het Register Belastingadviseurs.

Vorige
Vorige

Belastingadvies voor wie belangen heeft in Nederland én Suriname

Volgende
Volgende

BV met een UBO in Suriname: waarom de Belastingdienst steeds vaker vragen stelt